X
تبلیغات
کارآفرینی در شهرسازی - جایگاه رشته شهرسازی در سازمان نظام مهندسی
/**//* /*]]>*/ ·        مقدمه     تاریخچه   سازمان نظام مهندسی ساختمان، حدود 10 سال پیش به منظور ساماندهی به فعالیتهای مهندسی و نظم بخشیدن به عملکرد  این حرفه، و با حمایتهای وزارت مسكن و شهرسازی پا به عرصه وجود گذاشت   ضرورت تشكیل نظام مهندسی   سالهای قبل، به علت فقدان یك نهاد مقتدر جهت سازماندهی مهندسان و فعالیت های آنان و همچنین نبود تعرفه­های یكسان، نوعی خلا قانونی در امور مهندسی به ویژه مهندسی ساختمان كه بخش بسیار بزرگی از سرمایه های كشور را نیز به خود اختصاص داده است، خود نمائی می­كرد. در مواردی كه مشكلی در اجرای پروژه­ای پیش می­آمد و به خوبی به انجام نمی­رسید، چه به دلیل عدم صلاحیت مجری و چه به دلیل نبود نظارت كافی، مرجعی برای رسیدگی وجود نداشت. این موضوع لزوم ایجاد  یك تشكل سازمان یافته و كاملا حرفه­ای در هر یك از شاخه های مهندسی را بیش از پیش ضرورت می­بخشید. بر همین اساس و با مشاهده چنین كاستی­هایی، نظام مهندسی ساختمان بوجود آمد. این سازمان پس از بررسی دوباره صلاحیت فارغ التحصیلان دانشگاهی از لحاظ مهارتهای اجرائی و همچنین برگزاری آزمون صلاحیت علمی، با اعطای رتبه و پروانه اشتغال به كار مهندسی تا حد زیادی خلاء های  فوق  را پوشش داد. این تشكل حرفه ای تقریبا اغلب شاخه­های مرتبط با ساختمان، یعنی عمران، معماری، تاسیسات مكانیكی، تاسیسات برقی، شهرسازی، نقشه برداری، و ترافیك را تا حدودی تحت پوشش قرارداده است.         عضویت در نظام مهندسی و پروانه اشتغال به کار مهندسی   جهت عضویت در سازمان نظام مهندسی ساختمان، فارغ التحصیلان رشته­های مرتبط با مهندسی عمران بلا فاصله بعد از فارغ التحصیل شدن می توتنند اقدام نمایند و به عضویت سازمان مذکور در آیند . اما برای اخذ پروانه اشتغال به کار مهندسی،  پس از یك دوره كار آموزی كه حدود سه سال در نظر گرفته شده است، می­توانند در آزمون تایید صلاحیت كه از سوی نظام مهندسی برگزار می­گردد، موفق به كسب امتیاز كافی گردند . این دوره سه ساله كارآموزی به منظور اطمینان از كسب مهارت­های حرفه­ای توسط دانش آموختگان در نظر گرفته شده تا این مهندسان نوپا آمادگی لازم جهت ورود به بازار كار را پیدا نمایند. در این مرحله به دانش آموختگان كه دارای مهارتهای اجرائی نیز می­باشند، پروانه اشتغال به كار اعطا گردیده و رسما می­توانند كار مهندسی خود را شروع نمایند. دقیقا مثل پزشكی كه پس از دریافت نظام پزشكی، مجاز  به تاسیس مطب و طبابت می­گردد. شماره منحصر به فردی نیز، تحت عنوان شماره نظام مهندسی برای اعضای پذیرفته شده اختصاص داده می­شود. با عضویت در سازمان، امکاناتی نظیر دریافت نشریه­های تخصصی و همچنین تا حدودی اطلاع از آخرین اخبار سازمان  و... برای اعضاء میسر می­شود، و چنانچه نظام مهندسی استان فعال باشد، بازدیدهای علمی و بعضا کلاسهای آموزشی و ... نیز برای اعضای محلی تدارك می­بیند كه می­تواند باعث ارتقاء علمی و عملی اعضاء می گردد.                       ·        جایگاه شهرسازی در سازمان  نظام مهندسی   ضرورت   تشكيل جامعه مهندسان شهرساز در تاريخ 18/5/1376 نقطه عطفي در جريان شهرسازي ايران است . سرانجام پس از يك نسل كار رسمي شهرسازي در كشور، جامعه به همت عده اي از شهرسازان بر اساس نيازهاي واقعي حرفه شهرسازي شكل گرفت . اين نيازها در دو هدف اصلي تجلي يافته است : يكي نياز به استقلال حرفه از حرفه هاي همجوار و ديگري مشاركت مستقيم در امر شهرسازي كشور، تحقق اين اهداف مسلماً به كسب جايگاه واقعي شهرسازان در جريان شهرسازي كشور منجر خواهد شد . اين دو نياز پايه هاي اساسي اهداف جامعه شهرسازان را پي ريزي نموده است . در پاسخ به اين ضرورت ها و اهداف ناشي از آن، جمعي از مهندسان شهرساز كشور در تاريخ 18/5/1376 گردهم آمدند و نخستين انتخابات را برگزار كردند و عده اي را به عنوان هيات مديره از ميان خويش برگزيدند تا تشكيلات جامعه مهندسان شهرساز را سازماندهي كنند . منتخبين جامعه، اهداف سياسي و نيازهاي پايه اي شهرسازان را مد نظر قرار داده اند و براي نيل بدانها در جستجوي امكانات لازم و تشكيلات مناسب هستند . نتايج اولين كوشش ها و اقدامات جامعه در اولين شماره خبرنامه داخلي جامعه به اطلاع عموم رسيده است . ذكر اين نكته ضروري است كه موفقيت جامعه مرهون آحاد و اعضاء اصلي آن مي باشد و از اينرو هر قدر تعداد اعضاء جامعه بيشتر باشد توان آن افزايش مي يابد و هرچه اعضاء جامعه در پيشبرد اهداف مشاركت و فعاليت نمايند، جامعه سريعتر به اهداف خود نائل شده و از قوت بيشتري برخوردار خواهد شد . بنابراين در اين هنگام كه آغاز كار جامعه مهندسان شهرساز ايران است بيش از هر زمان ديگري، جامعه به مشاركت و حمايت مادي و فكري اعضاء نيازمند است . در اين مرحله آغازين مشاركت اصلي عبارتست از بسيج شهرسازان براي پيوستن به جمع شهرسازان، بدين معنا كه هريك از اعضاء بايد در تشويق و ترغيب همكاران و همگنان خويش براي عضويت در جامعه نهايت كوشش را به عمل آوردند تا با افزايش تعداد اعضاء قدرت و توانائي اجتماعي جامعه فزوني گيرد .     آغاز فعاليت جامعه مهندسان شهرساز ايران و تشكيل اولين مجمع عمومي : روز شنبه 18/5/1376 پيرو دعوت قبلي و آگهي روزنامه كيهان چهارشنبه 8/5/1376 نخستين جلسه عمومي جامعه با حضور 143 نفر تشكيل گرديد . در اين جلسه با حضور نمايندگان رسمي وزارت كشور، طبق قانون تاسيس انجمن هاي علمي، صنفي بر اساس قانون فعاليت احزاب و جمعيت ها، مراسم زير انجام پذيرفت : 1 – پذيرش عضويت اعضاء . 2 – تصويب اساسنامه جامعه مهندسان شهرساز ايران . 3 – انتخاب اعضاء هيات مديره و بازرس جامعه مهندسان شهرساز  ايران . ابتدا شركت كنندگان با ارائه كارت شناسائي و مدرك تحصيلي شهرسازي (برنامه ريزي و طراحي شهري) براي عضويت نام نويسي نمودند . سپس طبق مقررات در همان جلسه، نظارت بر انتخابات متشكل از خانم مهندس امكچي و آقايان مهندس ديده ور، اسد بيگي و دكتر مجتهدزاده تعيين و پس از راي گيري نتايج آراء بدست آمده از 138 راي به شرح زير اعلام گرديد : اعضاء اصلي هيات مديره ( دوره اول ) 1 – مهندس احمد سعيد نيا 2 – دكتر حميد ماجدي 3 – مهندس اسماعيل شيعه 4 – دكتر منوچهر مزيني 5 – مهندس سيمين حناچي 6 – مهندس علي اصغر جواد 7 – مهندس محمد شيخي اعضاء علي البدل هيات مديره ( دوره اول ) 1 – مهندس بهروز كلالي  2 – دكتر حسنعلي لقائي 3 – مهندس حسن احمدي بازرس ( اصلي و علي البدل ) 1- مهندس ابوالفضل قمشه 2 – مهندس مجتبي طالقاني 3– مهندس مينا زارع   ثبت جامعه در وزارت كشور : در اجراي ماده 10 قانون احزاب، جامعه مهندسان شهرساز ايران پروانه فعاليت خود را در 22 تير ماه 1378 از وزارت كشور دريافت نمود .   نشريه : در حال حاضر جامعه مهندسان شهرساز صاحب امتياز فصلنامه پژوهشي، آموزشي، تحليلي و اطلاع رساني با عنوان شهرساز است که تا کنون 7 شماره از آن چاپ و منتشر شده است .                                 منابع   ·       سایت های اینترنتی :   www.vojoudi.com                         www.shahrsazi.com   www.nezam-maz.ir   www.khakzad.com   www.ict.gov.ir   www.bananews.ir   www.magiran.com   ·        سازمان نظام مهندسی استان زنجان               مصاحبه با آقای غلام رضا سهیلی رئیس سازمان نظام مهندسی زنجان   با سلام و احترام   در صورت امکان خواهشمند است به سوالات ذیل پاسخ دهید :     لطفا  خودتان را معرفی کنید و سمتتان را بفرمایید . غلام رضا سهیلی هستم عضو هیئت مدیره و معاون سازمان    لطفاً در رابطه با تاریخچه سازمان نظام مهندسی و سال تاسیس آن  توضیح دهید . سازمان نظام مهندسی  سالها قبل در حدود سال 68  با نام کانون مهندسین زنجان تشکلی بود که تعدادی از پیشکسوتان  برای دفاع از حرفه و صنف خویش  ایجاد کرده بودند ؛ تا زمانی که قانون نظام مهندسی طی سالهای 72 ، 73 و 74 در مجلس تصویب شد و ابلاغ گشت . بعد از آن بود که سازمانهای نظام مهندسی ساختمان در همه استانها بصورت رسمی و قانونی شروع به کار کردند .   وظیفه سازمان نظام مهندسی چیست ؟ این سازمان علاوه بر دفاع از حیثیت و شئونات اعضای خود به عنوان تشکل صنفی نیز وظایفی در قبال شهر و ساختمان های شهر و رعایت ضوابط قانونی  ، رعایت طرحهای تفصیلی و کلاً آنچه می بایست رعایت شود تا از به هدر رفتن هزینه ها ( مالی ، زمانی و ...) جلوگیری شود به عهده دارد . علاوه بر اینها اقداماتی نظیر -          اموزش اعضاء و ارتقاء سطح علمی آنان -          انجام کارهای فرهنگی ، علمی و تخصصی -          برپایی سمینارها و دوره ها و همایشها -          صدور پروانه اشتغال -          تعیین تعرفه های خدمات مهندسی و ارجاع کار مناسب -          تعیین صلاحیت مهندسان ( هر مهندسی که پروانه اشتغال دریافت می کند حدود صلاحیتی از طرف     سازمان بر اساس قوانین  برای او تعیین می شود که به ترتیب پایه 3 ، پایه 2 ، پایه 1 و ارشد می باشد.) -          تعیین صلاحیت طراحی ، نظارت یا اجرا   و غیره در این سازمان صورت می گیرد .    شرایط عضویت در این سازمان چگونه است ؟ مهندسین فارغ التحصیل مستقیماً می توانند بعد از اخذ مدرک خود عضو سازمان شوند حتی بدون اینکه هرگونه فعالیت عملی داشنه باشند اما بعد از 3 سال پس از فارغ التحصیلی در آزمون حرفه ای که به صورت سراسری در استانها انجام می گیرد شرکت کرده  و به شرط قبولی در آزمون و ارائه سوابق کارآموزی مناسب پروانه اشتغال دریافت می کنند . در ضمن رشته های اصلی پروانه طراحی و نظارت می گیرند در صورتی که رشته های مرتبط فقط در زمینه ی نظارت پروانه در یافت می کنند و نمی توانند کار طراحی انجام دهند .   چه رشته هایی در این سازمان عضویت دارند و جایگاه شهرسازی در آن به چه صورت است ؟ در اصل 3 سازمان نظام مهندسی وجود دارد : سازمان نظام مهندسی ساختمان – سازمان نظام مهندسی کشاورزی – سازمان نظام مهندسی معدن که نظام مهندسی ساختمان برای 7 رشته که مرتبط با صنعت ساختمان هستند پوشش دارد . و متشکل است از رشته های ( معماری ، عمران ، برق ، مکانیک ، نقشه برداری ، شهرسازی ، ترافیک ) که اینها رشته های اصلی مرتبط با صنعت ساختمان هستند که در یک مجموعه ساختمانی از آنها استفاده می شود . البته در زنجان فعلا رشته ترافیک عضو نشده زیرا که فارغ التحصیل در این رشته نداریم .   و اما جایگاه شهرسازی ؛ حدود 11 نفر مهندس فارغ التحصیل شهرسازی داریم که البته اکثراً گرایش برنامه ریزی شهری دارند . ·                    رشته شهرسازی در جامعه و در خدمات مهندسی متاسفانه جایگاهش چندان شناخته شده نیست زیرا نظام مهندسی ساختمان تنها مربوط به عمران و راه و ساختمان نیست بلکه هر کدام از رشته های 7 گانه نقش بخصوصی دارند البته با توجه به نزدیکی واحدهای پاس شده در این رشته ها تشابهاتی در شرح خدمات آنها وجود دارد و متخصصین از رشته های دیگر در برخی مباحث عمومی اطلاع دارند اما علت اینکه افراد زیادی از رشته های دیگر در زمینه شهرسازی فعالیت می کنند تا حدودی به کمبود متخصصین شهرساز بر می گردد . گرچه شهرسازی و نقشه برداری جایگاه رسمی خود را پیدا نکرده اند اما با مرور زمان و توسعه شهرها و ساختمانها احساس نیاز یه این رشته ملموس شده و نیاز دخالت شهرسازان احساس می شود .   از چه سالی رشته شهرسازی به عضویت این سازمان درآمده است ؟ از همان سال اول تاسیس  سازمان منعی برای عضویت هیچ رشته ای نداشته و در صورت وجود فارغ التحصیل ،  مهندسان عضو شده و تشکل  حرفه ای برای آن رشته آغاز شده است .   رشته های جانشین مکمل شهرسازی چیستند ؟ برنامه ریزی شهری ، طراحی شهری و با ارتباط کمی ضعیف تر معماری   عضویت در این سازمان چه مزایایی برای شهرسازان دارد ؟ علاوه  برمواردی که در شرح وظایف سازمان برای تمام اعضا ذکر شد ، کارهای شهرسازی ای که از طریق سازمان ارجاع می شوند تهیه طرح های توجیحی و تفکیکی و طرح انطباق است . برای طراحی یک مجموعه لازم است که از نظر شهرسازی توجیحاتی ارائه شود که از آن زمین به نحو احسن و بهیینه حداکثر استفاده را بتوان کرد بطوری که مغایر با ضوابط شهری نباشد که انجام این قبیل کارها به متخصصین شهرساز سپرده می شود . بخش نامه و دستور العمل هایی نیز وجود دارد که در تمام ساختمانها شهرسازان بتوانند فعالیت کنند اما به دلیل محدودیت شهرساز فقط در پروژه های بزرگ از این افراد متخصص استفاده می شود علاوه بر اینکه تعداد شهرسازان کم است یک مهندس در یک سال میزان محدودی پروژه را می تواند انجام دهد که کارش مطلوب و قابل قبول باشد به این دلیل است که شهرسازان در تمام پروژه ها حضور ندارند .       چه توصیه ای برای دانشجویان شهرسازی دارید؟ عزیزان فارغ التحصیل قبل از اینکه به فکر مسائل حرفه ای و درآمدی باشند بیشتر به نقش خود در تعیین سرنوشت شهر و ساختار آن و خدماتی که می توانند به شهروندان ارائه دهند فکر کنند . یک مهندس فارغ از اینکه رشته اش چیست باید بداند در قبال حق الزحمه ای که دریافت می کند و هزینه ای که به کارفرما تحمیل می کند چه خدماتی باید ارائه دهد . وقتی کارفرما توجیح شود که در قبال یکسری خدمات فنی مناسب دارد هزینه می کند و این هزینه برای رسیدن به آرامش و آسایش و ایمنی و زیبایی است از پرداخت حق الزحمه دریغ نخواهد کرد . شهرسازان می توانند در تغییر سیمای شهر و ایجاد بدنه چشم نواز و منظری خوب و آرامش بخش و پیش بینی تمام تمهیدات لازم که تامین خدمات عمومی شهر را منظور کند فعالیت داشته باشند . شهرساز یک شهر را برنامه ریزی و طراحی می کند بنابراین باید یک  دید وسیع تری نسبت به یک معمار  داشته باشد علاوه بر این تمام الزامات و ارتباطات  اطرافش را نیز در نظر گیرد به عنوان مثال با توجه به  خط آسمان و اقلیم و رنگ و زیبایی ساختمانها و بدنه های همجوار با لحاظ تمام خدمات زیربنایی ، ابتکار و خلاقیت خود را عرضه کند بطوری که در یک مجموعه زیستی تمامی کاربری ها و خدمات و همه نیازها را  پیش بینی کرده ، طراحی و برآورده سازد . بنابراین اهمیت آن به مراتب بیشتر از کسانی است که به صورت انفرادی و برای یک تک بنا کار می کنند . با تشکر از اینکه وقت خود را در اختیار ما گذاشتید . موفق باشید                          
+ نوشته شده توسط قهرمانی در جمعه چهارم اردیبهشت 1388 و ساعت 21:55 |